LEKTURY-GREG.PILA.PL

>I odbierz odszczepiencom nadzieje, a wszystkich heretykow zgladx

> halachicznych, ktore nie tyle zalecaja stosowanie jakiejs szczegolnej metody
> dyskryminacji wobec gojow, co raczej wpajaja postawe pelna szyderstwa i
> nienawisci do wszystkich nie-Zydow. Nie ogranicze sie wiec do cytowania
> najbardziej autorytatywnych xrodel halachicznych (jak to czynilem
> dotychczas), lecz przedstawie rowniez prace o mniejszym znaczeniu, choc
> rownie szeroko wykorzystywane w nauczaniu religii.
> Zacznijmy od tekstu zwyklych modlitw.
> W jednym z poczatkowych wersetow codziennej modlitwy porannej kazdy pobozny
> Zyd blogoslawi Boga za to, ze nie uczynil go gojem Koncowy fragment modlitwy
> codziennej (ktory jest zarazem najbardziej uroczystym fragmentem modlow
> noworocznych i z okazji swieta Jom Kipur) zaczyna sie od slow: "Wychwalamy
> Pana naszego za to... ze nie uczynil nas na podobienstwo innych narodow...
> gdyz one klaniaja sie nisko proznosci i nicosci i wznosza modly do boga,
> ktory nie chce ich wysluchac. To ostatnie zdanie zostalo wprawdzie z
> modlitewnikow usuniete, mimo to w Europie Wschodniej wypowiadano je na glos.
> Zostalo ono rowniez przywrocone w wielu modlitewnikach wydanych poxniej w
> Izraelu.
> W najwazniejszej czesci modlitwy na dni powszednie czyli "osiemnastu
> blogoslawienstwach" - znajduje sie specjalne przeklenstwo, wymierzone
> poczatkowo przeciwko chrzescijanom Zydom, ktorzy sie przechrzcili i innym
> heretykom zydowskim: "I odbierz odszczepiencom nadzieje a wszystkich
> chrzescijan zgladx natychmiast". Formula ta datuje sie jeszcze z konca I
> wieku, kiedy to chrzescijanie byli wciaz niewielka, przesladowana sekta.
> Okolo XIV wieku tekst ten zostal nieco zlagodzony:
> >I odbierz odszczepiencom nadzieje, a wszystkich heretykow zgladx
> natychmiast", zas po kolejnych naciskach zmieniono go na: "I odbierz
> nadzieje donosicielom, a wszystkich heretykow zgladx natychmiast". Po
> ustanowieniu panstwa izraelskiego proces cenzurowania zostal odwrocony i w
> wielu nowo wydanych modlitewnikach przywrocono tekst w jego
> czternastowiecznym brzmieniu; w takiej formie jest on zalecany przez
> nauczycieli izraelskich szkol religijnych Po 1967 roku kilka kongregacji
> zblizonych do Gusz Emunim powrocilo do wersji oryginalnej (jak dotad
> wylacznie w formie ustnej, na pismie jeszcze nie) i ludzie ci modla sie
> dzisiaj kazdego dnia o to, by "chrzescijanie zostali zgladzeni natychmiast".
> Stalo sie to wszystko w okresie, gdy Kosciol katolicki (za pontyfikatu
> papieza Jana XXIII) usunal z wielkopiatkowej liturgii modlitwe, w ktorej
> wierni prosza Boga o zmilowanie dla Zydow, heretykow etc. O ironio, modlitwa
> ta uwazana byla przez przywodcow zydowskich za obraxliwa, a nawet
> antysemicka.<
> Procz stalych modlitw codziennych kazdy pobozny Zyd musi wyglaszac specjalne
> krotkie blogoslawienstwa na wszelkie okazje, zarowno dobre, jak i zle (na
> przyklad z okazji kupna nowego ubrania zjedzenia po raz pierwszy w danym
> roku owocu, ktory dopiero co dojrzal, gdy zobaczyl potezna blyskawice lub
> uslyszal zla wiesc itp.).
> Niektore z tych blogoslawienstw sluza wpajaniu pogardy i nienawisci do
> gojow.
> W rozdziale II wspominalismy, ze kazdy pobozny Zyd, przechodzac obok
> niezydowskiego cmentarza, musi wypowiedziec przeklenstwo pod adresem
> spoczywajacych tam gojow, a przechodzac obok cmentarza zydowskiego ma
> obowiazek chwalic Boga.
> To samo odnosi sie do zywych; pobozny Zyd, widzac duze zgromadzenie Zydow,
> musi pochwalic Boga, mijajac zas zgromadzenie gojow powinien wypowiedziec
> pod ich adresem przeklenstwo. Zabudowania nie sa z tego wylaczone: Talmud
> nakazuje by Zyd, przechodzac obok osiedla zamieszkanego przez gojow, prosil
> Boga o zniszczenie go, jesli zas zabudowania sa w ruinie, powinien dziekowac
> Bogu za zemste (rzecz jasna, w przypadku osiedli zamieszkanych przez Zydow
> regula ta jest odwrocona). Latwo bylo stosowac sie do powyzszego nakazu
> zydowskim wiesniakom, ktorzy mieszkali w swoich wioskach, lub mieszkancom
> niewielkich osiedli czy dzielnic w miastach zamieszkanych wylacznie przez
> Zydow.
> W warunkach klasycznego judaizmu regula ta przestala miec sens i dlatego
> zostala ograniczona do kosciolow i placow modlitw innych wyznan, z wyjatkiem
> islamu.
> W zwiazku z tym nakaz ten zostal "wzbogacony" przez nowy zwyczaj; mianowicie
> przechodzac obok kosciola czy krzyza, Zyd ma zwyczaj spluwac (zwykle trzy
> razy), co jest "udoskonaleniem" innej obowiazkowej reguly. Czasami dodawano
> tez jakies obraxliwe teksty biblijne.
> Zwyczaj ten stal sie w dziejach europejskiego zydostwa przyczyna wielu
> incydentow. Jeden z najglosniejszych, ktorego skutki sa wciaz widoczne, mial
> miejsce w czternastowiecznej Pradze. Czeski krol Karol IV (ktory byl takze
> cesarzem rzymskim) polecil wmurowanie wspanialego krucyfiksu, posrodku
> wybudowanego za jego czasow i istniejacego do dzisiaj mostu kamiennego.
> Pewnego razu doniesiono mu, ze prascy Zydzi maja zwyczaj spluwac, ilekroc
> przechodza obok krucyfiksu. Jako oslawiony obronca Zydow nie wszczal
> przeciwko nim przesladowan, lecz nakazal gminie zydowskiej pokryc koszty
> wyrycia na krzyzu zlotymi literami hebrajskiego slowa Adonai (Pan); slowo to
> jest jednym z siedmiu najswietszych imion Boga i w jego poblizu nie wolno
> okazywac najmniejszych nawet oznak braku szacunku. Spluwanie ustalo. Inne
> zwiazane z tym zwyczajem zdarzenia byly duzo mniej zabawne.
> Istnieje rowniez kilka regul zabraniajacych wyrazania jakichkolwiek pochwal
> pod adresem gojow czy ich czynow, chyba ze taka pochwala wywolalaby jeszcze
> wieksza pochwale pod adresem Zydow. Regula ta jest nadal przestrzegana przez
> ortodoksyjnych Zydow. Na przyklad, pisarz Agnon, w wywiadzie udzielonym
> radiu izraelskiemu po powrocie ze Sztokholmu, gdzie odebral literacka
> nagrode Nobla, chwalac Szwedzka Akademie po spiesznie dodal: "Nie
> zapomnialem wcale, ze wychwalanie gojow jest zabronione, w tym jednak
> wypadku jest ku temu specjalny powod - chwale ich, gdyz przyznali nagrode
> Zydowi."
> Podobnie, zabronione jest uczestniczenie w jakiejkolwiek publicznej
> manifestacji radosci zorganizowanej przez gojow, chyba ze niewziecie w niej
> udzialu moze wywolac wrogosc wobec Zydow - w takiej sytuacji dopuszcza sie
> okazywanie "minimalnej" radosci.
> Procz omawianych dotychczas regul istnieje tez cala masa innych, ktorych
> skutkiem jest powsciaganie i tlumienie wszelkich przyjaznych gestow miedzy
> Zydami a gojami. Ze wspomne tylko dwie takie reguly: dotyczace picia wina
> oraz przyrzadzania w swieta zydowskie posilkow dla gojow.
> Zydowi nie wolno nawet skosztowac wina, w ktorego produkcji bral jakikolwiek
> udzial goj. Wystarczy, ze otwarta butelka wina, i to sporzadzonego wylacznie
> przez Zydow, zostala ledwie dotknieta przez goja, wino takie jest juz dla
> Zyda zakazane. Rabini tlumacza zakaz tym, iz goje sa nie tylko balwochwalca
> mi, lecz na dodatek ludxmi zlosliwymi, stad istnieje groxba, iz moga
> (gestem, szeptem czy chocby tylko w myslach) ofiarowac swoim bozkom wino,
> ktore Zyd mialby wlasnie wypic. Zasada ta odnosi sie do wszystkich bez
> wyjatku chrzescijan, a w nieco zlagodzonej formie takze do muzulmanow. (Wino
> znajdujace sie w otwartej butelce, ktorej dotknal chrzescijanin, musi zostac
> wylane, jesli zas butelki dotknal muzulmanin mozna je sprzedac lub komus
> oddac, ale nie moze byc ono wypite przez Zyda.) Dotyczy ona rowniez gojow
> ateistow (swoja droga skad mozna byc pewnym, ze ktos jest ateista, przeciez
> moze udawac?), natomiast zydowscy ateisci sa spod niej wylaczeni
> Prawa zabraniajace wykonywania pewnych prac w czasie szabatu rozciagaja sie
> rowniez, choc w mniejszym stopniu, na inne swieta. W szczegolnosci gdy
> swieto wypada w inny dzien niz sobota, zezwala sie na wykonywanie prac
> zwiazanych z przygotowaniem posilku, ktory zostanie spozyty w tym dniu lub w
> dniach nastepnych Prawnie nazywa sie to przygotowywaniem "pozywieni dla
> duszy" (ochel nefesz), przy czym pod pojeciem "dusza" rozumie sie Zyda; goje
> i psy wyraxnie sie w nim nie mieszcza. Jednakze w odniesieniu do waznych i
> wplywowych gojow wprowadzono dyspense, gdyz w przeciwnym razie mozna by sie
> narazic na ich gniew: wolno wiec w dzien swiateczny przygotowac strawe dla
> goscia, o ile nalezy on do wspomnianej kategorii gojow, pod warunkiem ze nie
> zostal on na biesiade specjalnie zaproszony.
> Wazna konsekwencja wszystkich tych praw - pomijajac ich praktyczne
> zastosowanie - jest okreslona postawa, ktora sie przyjmuje pod wplywem
> ciaglego ich studiowania (w ramach studiow nad halacha), a ktora klasyczny
> judaizm uwaza za najwazniejszy obowiazek religijny.
> I tak, ortodoksyjny Zyd slyszy od malenkosci, ze gojow porownuje sie do
> psow, albo uczy, ze grzechem jest mowic dobrze o gojach i tak dalej, i tak
> dalej.
> Jesli chodzi o scislosc, nauczajace tych spraw podreczniki dla
> poczatkujacych maja o wiele gorszy wplyw niz Talmud czy wielkie kodeksy
> talmudyczne. Dzieje sie tak dlatego, iz teksty na poziomie elementarnym
> posluguja sie szczegolowymi opisami i objasnienia mi, sformulowanymi tak,
> aby poruszyc mlode, niewyksztalcone jeszcze umysly. Z ogromnej liczby takich
> podrecznikow wybralem jeden, obecnie chyba w Izraelu najpopularniejszy.

> slow nauczy cie pisowani....>>Wieslaw K. p.s.p Prawa zabraniajace wykonywania pewnych prac w czasie szabatu rozciagaja
sie
> rowniez, choc w mniejszym stopniu, na inne swieta. W szczegolnosci gdy
> swieto wypada w inny dzien niz sobota, zezwala sie na wykonywanie prac
> zwiazanych z przygotowaniem posilku, ktory zostanie spozyty w tym dniu lub
w
> dniach nastepnych Prawnie nazywa sie to przygotowywaniem "pozywieni dla
> duszy" (ochel nefesz), przy czym pod pojeciem "dusza" rozumie sie Zyda;
goje
> i psy wyraxnie sie w nim nie mieszcza. Jednakze w odniesieniu do waznych i
> wplywowych gojow wprowadzono dyspense, gdyz w przeciwnym razie mozna by
sie
> narazic na ich gniew: wolno wiec w dzien swiateczny przygotowac strawe dla
> goscia, o ile nalezy on do wspomnianej kategorii gojow, pod warunkiem ze
nie
> zostal on na biesiade specjalnie zaproszony.